Indonesie : Riau-archipel Sumatra

De meerderheid van de bevolking zijn Maleiers die zijn onder te verdelen in een aantal subgroepen. Voor het overige deel bestaat de bevolking uit Buginezen, Batak, Javanen, Minangkabauers, Chinezen, Arabieren, Indiers, Benua (de inheemse bevolking) en Indonesiers uit andere delen van de archipel. De meerderheid van de bevolking is moslim. De Maleise cultuur is door het grote contact met de vele andere volken niet langer meer als zuiver Maleis te beschouwen.

Bij sommige traditionele festivals en ceremonies is de Maleise cultuur nog duidelijk zichtbaar. De grootste erfenis van de Maleise cultuur is de taal. De Bustanul Katibin, het eerste boek van de Maleise grammatica, is in Riau geschreven en gepubliceerd in 1857. Het Maleis is tegenwoordig de officiele taal van Indonesie en Maleisie.

Geschiedenis

Riau ligt langs een van de oudste en drukste handelsroutes van de wereld. Zeelieden die voeren tussen Europa, India en China meerden met grote regelmaat in de handelsstad aan. Het was voor lange tijd ook een van de steunpilaren van het koninkrijk Sriwijaya. Riau voorzag de vorsten van Sriwijaya van vaardige zeelieden en goede schepen. Dat was van belang om de handel in de Straat van Malakka onder controle te kunnen blijven houden. Rond de dertiende eeuw begint de macht van Sriwijaya echter af te nemen en begon Maleisie op te komen als grote macht.

Aan beide kanten van de Straat van Malakka ontstonden er Maleisische koninkrijken. In 1402 werd het koninkrijk van Malakka gesticht waartoe ook het vasteland van Riau behoorde. De eilanden van Riau werden onderdeel van het sultanaat van Malakka, tijdens de heerschappij van sultan Mansur Shah (1459-1466). Malakka valt in 1511 in handen van de Portugezen. Sultan Mansur Shah vlucht uiteindelijk naar het kleine eiland Pulau Penyengat. Van 1513 tot 1526 en later van 1722 tot 1819 werd het eiland de hoofdstad van het Johor-Riau koninkrijk.

Na de dood van Shah in 1528 vond er een continue strijd plaats tussen de Portugezen, het sultanaat van Johor en de Acheers van Noord-Sumatra. Vroeg in de achttiende eeuw zien de Buginezen kans om de macht in Riau over te nemen door een interne machtstrijd in Johor. Door hun grote kwaliteiten als handelslieden wisten de Buginezen Riau te laten opbloeien als internationaal handelscentrum.

Spoedig zouden de Britse, Chinese, Nederlandse, Arabische en Indiase handelaren toestromen. De Nederlanders beschouwden de Buginezen echter als mogelijke bedreiging voor hun handel in Malakka en Batavia. Daarnaast vreesden ze de opkomst van een sterk Riau als politieke en militaire macht.

In 1784 vielen de Nederlanders Riau aan. Het lukt ze om de Buginezen uit Riau te verjagen. Door verdragen met de Maleisische sultan weten de Nederlanders de controle in het gebied te krijgen. De Maleisische vorsten trekken de verdagen echter slecht en verjagen de Nederlanders weer in 1787. De Buginezen kunnen daarop weer terugkeren naar het gebied waardoor hun vijandschap weer opleeft. In 1803 wordt er dan toch vrede bereikt tussen deze twee partijen. Penyengat werd voor de tweede keer het centrum van de regering, maar ook het centrum van de islam en de Maleisische cultuur.

De laatste sultan van Riau-Lingga weigerde om een verdrag met de Nederlanders te tekenen dat de rechten van zijn lijn wegnam. Hij geeft zijn volk de opdracht de koninklijke gebouwen te vernietigen. De Nederlanders en de Britten strijden om de macht in de regio totdat het Verdrag van Londen in 1824 wordt getekend. Singapore en Johor kwamen in Britse handen en het gebied ten zuiden van de Straat van Singapore waar ook Riau toe behoorde kwam in Nederlandse handen. In 1942 werd Riau bezet door de Japanners. In 1945 de provincie Riau van de Indonesische republiek.

Bezienswaardigheden

Riau Kandil Museum

Op het eiland Bintan kun je een bezoek brengen aan het Riau Kandil Museum. In het museum kun je voorwerpen bekijken die stammen uit de tijd van de sultanaten en de Nederlanders. Je vindt er oude geweren, keramiekobjecten, oude navigatiekaarten, antieke voorwerpen en andere zaken. Je kunt het museum bereiken per bemo vanaf het centrum van Tanjung Pinang.  

Siak Sri Inderapura

Het paleis van de sultan van Siak, de Siak Sri Inderapura, ligt ongeveer 120 kilometer stroomopwaarts vanaf Pekanbaru. Het paleis is gebouwd in 1889, door sultan Syarif Hasyim Abduljalil Syarifuddin. In het paleis, dat nu een museum is, kun je eigendommen van de sultan en andere historische voorwerpen bekijken. Het Siak Seri Inderapura sultanaat kwam op in de zestiende eeuw en zou blijven bestaan tot 1946. Bij het paleis staat ook prachtige witte moskee met een zilveren koepel.   

Candi Muara Takus

Vlakbij Muaramahat, ongeveer 122 kilometer ten westen van Pekanbaru, liggen de ruines van Muara Takus. Een oud boeddhistisch tempelcomplex dat in de buurt ligt van de oever van de Kampar Kanan rivier. Gelegen in een afgelegen gebied te midden van het tropische regenwoud is de tempel een mysterieuze verschijning. Het tempelcomplex is de grootste stenen bouwwerk uit de oudheid van Sumatra. De archeologische experts weten nog niet uit welke tijd het complex stamt. Een van de theorien is dat de Candi Muara Takus dateert uit de negende of tiende eeuw toen het koninkrijk Sriwijaya op het hoogtepunt van haar macht stond.    

Penyengat

Het eiland Penyengat ligt zes kilometer verwijderd van Tanjung Pinang op Bintan en kan in vijftien minuten per boot worden bereikt. De historische erfenis van de Buginezen, die in de achttiende eeuw over Riau heersten, zijn nog altijd te zien op het eiland. Recentelijk zijn de oude ruines hersteld zodat het paleis en de koninklijke tomben nu in gerenoveerde staat te zien zijn. In de tomben bevindt zich ook het graf van de gerespecteerde sultan Haji, de auteur van het eerste Maleise grammaticaboek. De oude koninklijke moskee, de Mesjid Raya, wordt nog steeds gebruikt.

Lingga

Op het eiland Lingga staan de ruines van het oude paleis van Raja Suleiman, de laatste Raja van de Lingga-Riau. Naast het paleis staat de fundering van een gebouw waarin de raja zijn uitgebreide harem zou hebben gehuisvest. Verder is er weinig over van het paleis. De ruines zijn alleen te bereiken via een aantal paden die door het bos zijn overgroeid. Een gids inschakelen is waarschijnlijk wel een handig idee. De ruines staan op twee uur lopen verwijderd van Daik, het aankomstpunt van het eiland.

Stranden en koralen

Aangezien Riau voor een deel uit duizenden eilanden bestaat is het logisch dat er in elk geval stranden in overvloed zijn. Op het eiland Bintan ligt vind je vijftig kilometer ten zuiden van Tanjung Pinang dat in het oosten van het eiland ligt het Trikorastrand. Het strand Pasir Panjang ligt aan de oostzijde van het eiland Rupat gericht naar de Straat van Malakka. De golven voor het strand van Pasir Panjang zijn geschikt om te surfen. Op de eilanden Terkulai en Soreh die een uur van Tanjung Pinang verwijderd liggen vind je ook goede stranden.

Een van de meest populaire stranden is het strand van Nongsa op het eiland Batam, vanaf dit strand kan je namelijk de skyline van Singapore zien. In Riau zijn er ook een aantal goede snorkel- en duikspots. In de wateren van de eilanden Mapor, Pompong, Balang, Abang en Tanjung Berkait liggen uitgestrekte zeetuinen met prachtige koralen waarin je allerlei tropische vissen kunt tegenkomen.

Vervoer

Ondanks dat de verschillende delen van het grondgebied van Riau enorm verspreid liggen zijn de verbindingen tussen de belangrijkste delen van de provincie redelijk goed. De wegen op het vasteland van Riau zijn de laatste tientallen jaren sterk verbeterd. De steden langs de oostkust en aanliggende provincies zijn goed bereikbaar per auto. Er varen regelmatig boten tussen de verschillende eilanden.

Vanuit de provinciale hoofdstad Pekanbaru en het eiland Batam kun je dagelijks per vliegtuig direct naar Jakarta, Singapore en een aantal andere steden vliegen. Er zijn ook zeer goede verbindingen tussen Singapore en de eilanden Batam en Bintan, dagelijks vertrekken er speedboats vanaf het World Trade Centre in Singapore.