Indonesie : Natuur van Papoea

Klimaat

Het klimaat op Papoea is het hele jaar vochtig. Vooral langs de kust en de lager gelegen gebieden is het tropisch, warm en vochtig. In de hoger gelegen gebieden is het koeler. De gemiddelde temperatuur ligt rond de 26 graden celsius.

Het droogste deel van Papoea is Merauke in het zuidoosten, dit is ook het enige deel van het eiland dat savanne begroeing kent. Tussen mei en oktober is het klimaat relatief droog. In de moessontijd kan de regenval zeer zwaar zijn. Als het regent dan regent het heel hard en vaak lange tijd achter elkaar.

Landschap

Het landschap van Papoea wordt gedomineerd door tropische regenwouden en bergen. Ongeveer 75 procent van Papoea is bedekt met regenwoud. Een groot deel van deze wouden is door de zeer dichte begroeing bijna niet toegankelijk. In het centrale deel van het eiland loopt over de lengte een van de hoogste bergketens ter wereld, die het noorden van het zuiden scheidt.

De hoogste bergtop, de Puncak Jaya, is 5.050 meter hoog en ligt in het westen. Op de Puncak Jaya en andere hoge bergtoppen zoals de Puncak Mandala en de Puncak Trikora ligt permanente sneeuw en vind je gletsjers. Alpengrasland, bergbossen met onder meer naaldbomen, wilde rivieren, rustige stromingen, diepe valleien en indrukwekkende rotsen dragen bij aan het gevarieerde landschap van de hooglanden.

De Sungai Mamberamo in het noorden is de langste rivier van Papoea. Twee andere grote rivieren zijn de Sungai Taritatu en de Sungai Tariko. Ten zuiden van de bergen liggen uitgestrekte moerasvlakten waar ondermeer de sagopalm groeit. In het zuidoosten wordt het landschap droger, hier vind je rondom Merauke de savannebossen.

Ten noorden van de bergen is het landschap veel minder moerassig en vind je de echte dichtbegroeide tropische regenwouden. Aan de noordkust en op de eilanden Biak, Numfoor en Yapen vind je witte zandstranden en palmbomen.

Flora

De flora van Papoea is zeer gevarieerd. De vochtige laaglandgebieden zijn een mengvorm van Aziatische en Australische soorten terwijl de begroeing op de hoger gelegen gebieden en de savanne in het oosten meer naar de Australische soorten neigen. Driekwart van Papoea is begroeid met ondoordringbaar tropisch regenwoud, de begroeing verschilt echter per hoogte.

Op een hoogte van 3.500 meter vind je mistbossen die bestaan uit kronkelige bomen begroeid met mos. Vaak vind je ook kleine roze bloemetjes die aan de Europese Alpen doen denken. In de gebieden tussen de 2.000 en 3.000 meter vind je bossen met veel klimplanten, varens en orchideen. Ze zijn nog nauwelijks aangetast door de mens.

In de lagere berggebieden, tussen de 1.000 en 2.000 meter zijn het de dichte regenwouden die het landschap domineren. Ook hier groeien varens en orchideen in harmonie met de vele soorten hardhoutbomen. In de lagere regenwouden vind je 1.300 soorten bomen en minstens 2.770 soorten orchideeen.

In het zuidoosten van Papoea vind je de australische acacias en eucalyptusplanten. Ten zuiden van de bergen vind je moerasgebieden waar moerasgras en sagopalmen groeien. Richting de kust gaan de moerasgebieden over in mangrove- en nipapalmbossen.

Fauna

Papoea is in het bezit van een rijke fauna. De bekende ecoloog Sir Alfred Russell Wallace heeft 125.660 soorten geregistreerd. De fauna is grotendeels beinvloed door de Australische faunasoorten. Er zijn veel soorten vogels. Van de enorme, primitieve cassowaryvogel tot de paradijsvogel. Meer dan 600 soorten vogels zijn er waargenomen. Een groot deel daarvan komt alleen op Papoea voor.

De meest interessante zoogdieren zijn de marsupiale soorten waaronder de walibies en boomkangoeroes. De cuscus is een wollige marsupiale soort die helaas hoog op de verlanglijst van verzamelaars staat. Daardoor is het een bedreigde diersoort  geworden.

In de moerassige gebieden vind je twee soorten zoutwaterkrokodillen die wel zeven meter lang kunnen worden. Er komen ook allerlei soorten slangen en hagedissen voor, waaronder de smaragdgroene boomhagedis en de groene boompython. In de ondiepe koraalriffen voor de noordkust van Papoea komen ongeveer 3.000 soorten vissen voor.

Bezienswaardigheden

Koraalriffen Sorong

De Radja Ampat eilanden ten westen van Sorong, West-Papoea, zijn omringd door riffen die de rijkste bioverscheidenheid ter wereld bevatten. In de riffen zijn maar liefst 505 soorten koraal gevonden. Dat staat gelijk aan 64 procent van alle koraalsoorten in de wereld. Daarnaast zijn in de wateren van de Radja Ampat eilanden zo'n 1.065 soorten vissen geteld, wat nergens ter wereld wordt geevenaard.

Het wemelt er werkelijk van de vis- en koraalsoorten. Onder water zie je overal kleurrijke zeesterren en grote en kleine vissen. De koralen en de prachtige zeeplanten zorgen voor een waar onderwaterparadijs. 

Gunung Lorentz National Park

Het Gunung Lorentz National Park in Centraal-Papoea is het grootste nationale park van de provincie. Het park is 2.150.000 hectare groot. Het bestaat uit verschillende leefomgevingen. De Puncak Jaya is met een hoogte van 5.050 meter een van de drie plekken in de wereld waar gletsjers voorkomen in tropische gebieden. Het is ook de hoogste berg van Indonesië.

De Puncak Jaya ligt in het westelijke gedeelte van de Pegunungan Maoke bergketen. Het gebied rondom de Puncak Jaya is omringd door onbekende regenwouden. Het is moeilijk te bereiken. Desondanks wordt de berg vaak beklommen. De berg hoort bij de Zeven Toppen. Een lijst met de mooiste berg van elk contintent. In het zuidelijke gedeelte van het park vind je uitgestrekte gebieden met mangrovebossen. Wat meer naar het midden kom je laagland tropische regenwouden tegen en lagere en hogere bergbossen.

In het park komen 411 vogelsoorten voor waarvan er minimaal twintig soorten endemisch voor Papoea zijn. Er komen ook meer dan 100 zoogdiersoorten voor. 80 procent van alle zoogdieren van Papoea. In Gunung Lorentz wonen verschillende stammen. Het gebied heeft ongeveer 11.000 inwoners.

Zo heb je onder meer de Amunge van de hooglanden. De West-Dani en Ndugastammen verbouwen grond en fokken varkens. De Asmat, Sempan en Nakaistammen van de zuidelijke moerassen zijn jager-verzamelaars. Het park wordt bedreigd door de mijnen die vanuit het westen opkomen en de kap van bomen in het zuidelijk deel van het park.

Mamberamo - Foya Wildlife Reserve

Het Mamberamo - Foya Wildlife reservaat ligt ten westen van Jayapura en is 1.440.000 hectare groot. In het reservaat vind je het grootste meer van Papoea, Danau Rombebai, en een varieteit aan leefomgevingen.

Aan de noordkust liggen mangrovebossen en moerassen, in de Foyabergen vind je bergbossen en laaglandbossen en langs de Sungai Taritaturivier weer moerassige vlaktes. De langste rivier van Papoea, de Sungai Mamberamo, loopt ook door het gebied.

Twee andere grote rivieren monden uit in de Mamberamo, de Sungai Taritatu en de Sungai Tariko. In het gebied waar de rivieren samenkomen vind je een groot moerassig gebied met verschillende meren. Het reservaat wordt bedreigd door industriele ontwikkeling.

Wasur - Rawa Biru National Park     

Het Wasur - Rawa Biru National Park ligt ten noorden van Merauke en omvat een gebied van 414.000 hectare. Het gebied is uniek doordat het het enige beschermde gebied is in Papoea is, waar een hoge diversiteit aan laaglandsavanne voorkomt. Naast savanne komen in het Wasurgebied ook mangrove- en monsoonbossen voor.

Het Rawa Birugedeelte van het park wordt gevormd door een groot verswatermeer en uitgestrekte moerasgebieden. Het meer dient als een belangrijk verswaterreservoir voor Merauke. Tijdens het droge seizoen is het een toevluchtsoord voor veel soorten wildleven.

In het park wonen twee stammen: de Marind en de Kanum. De Marind is de grootste groep, met 2.500 man verspreid over ongeveer tien dorpen. Beide stammen zijn officieel erkend door de regering mogen in het park wonen.