Nieuwsbrief editie 11 : Kunst op Bali

Kunstliefhebbers opgelet. Vergeet de galerieën van Parijs, New York en Londen. Voor oosterse kunst ga je naar Bali! Veel grote kunstenaars weten het al jaren; op Bali maakt kunst deel uit van het dagelijks leven. Meerdere beroemde schilders en beeldhouwers woonden dan ook een tijdje op dit prachtige eiland. Ben je kunstenaar of hou je gewoon van mooie dingen? Laat je op Bali inspireren door de groenste rijstvelden, de leukste dorpen en de vriendelijkste mensen.

Indonesie.nl reist met je mee en leidt je rond langs de goedbewaarde kunstschatten van Bali.

Op zoek naar Balinese kunst begin je natuurlijk in Ubud. Dit stadje word niet voor niets de culturele hoofdstad van Bali genoemd. De plaats staat vooral bekend om zijn vele ateliers. Of je nou op zoek bent naar textiel, fotografie of naar houtsnijwerk, in Ubud zul je het zeker vinden.

Ubud was niet altijd het centrum van Balinese kunst en cultuur. Die status bouwde het stadje pas op vanaf de negentiende eeuw toen koning Cokorda Gede Agung Sukawati het gebied regeerde. Deze koning was een groot kunstliefhebber. Hij zorgde ervoor dat kunstenaars uit omringende koninkrijken zich in Ubud vestigden. Zelfs buitenlandse kunstenaars kwamen naar Bali.

Ubud telt  een aantal musea met Balinese kunst. Het oudste Museum voor de Kunsten is Puri Lukisan. Hier kun je schilderijen en houtsnijwerk van verschillende Balinese stijlen bezichtigen. De collectie van dit museum is van onschatbare historische waarde. Overdadige tuinen en lotusvijvers maken het museum zelf ook tot een ware bezienswaardigheid.

Het Neka museum biedt veel informatie over de ontwikkeling van de Balinese kunst. Je vindt hier de privécollectie van kunstkenner Suteja Neka. Hij verzamelde voornamelijk lokale kunstwerken. Deze zijn in chronologische wijze tentoongesteld. Een bezoek aan Museum Neka is als een reis door de tijd. Je begint bij kunstwerken in kasamanstijl uit de zestiende eeuw en eindigt bij moderne Balinese werken van nu.

Bij het woord kunst denk je wellicht niet meteen aan vliegers. Toch hebben de inwoners van Bali de productie van dit speelgoed verheven tot een kunstvorm. Iedere dag van het jaar zweven hier de felgekleurde vliegers door de lucht. Uit een paar stukjes bamboe en geverfd katoen ontstaan de mooiste creaties.

Eens per jaar verzamelen duizenden inwoners van Bali zich rondom Sanur voor het belangrijkste vliegerfestival van het jaar. Op die dag is de lucht één grote regenboog van vliegers. De mooiste en grootste kunstwerken worden van zolder gehaald. Vaak in de vorm van een vogel of vis. Maar ook zijn er draken, zeemeerminnen, haaien en spinnen. Echte creatievellingen knutselen zelfs zo een paard en wagen in elkaar. De gouden regel: de vlieger mag niet groter zijn dan een tweebaansweg!

Of je nou van vliegeren houdt of niet, het festival is een uniek inkijkje in de Balinese cultuur. En speciaal voor toeristen zijn er vliegers te koop die je uit elkaar kunt halen. Want een vlieger zo breed als een tweebaans weg past natuurlijk wat lastig in je koffer.

…Het woord voor kunst of artiest vroeger niet bestond in de Balinese taal? Kunst was zo sterk verweven met de het dagelijks leven dat kunst gewoon als ‘werk’ werd beschouwd.

…Een aantal bekende Nederlandse kunstenaars ooit op Bali woonden? Onder andere Isaac Israëls, Arie Smit en Rudolf Bonnet woonden en werkten op het eiland. Bonnet was medeoprichter van Museum Puri Lukisan in Ubud. Hij moest Bali verlaten toen hij weigerde een schilderij te verkopen aan de toenmalige president Soekarno.

Bali is onlosmakelijk verbonden met  dans. Dansen is op Bali zowel een religieus ritueel als entertainment. Kecak en Barong zijn de bekendste dansen van het eiland. Kecak is een spectaculaire dans, die altijd ’s avonds wordt opgevoerd. Meestal bevinden de dansers zich rond een houtvuur. De Kecak dans je niet op muziek. Het ritme wordt bepaald door de mannelijke dansers. Zij slaan zich op de borst en klappen op de maat. Verder wordt er ritmisch geschreeuwd of gezongen.

De Barong is een ceremoniële dans die enkel in de tempels wordt opgevoerd. Tijdens deze dans beelden de dansers mythologische verhalenuit. De Barong is de mythische figuur waar de dans om draait. Het wezen is half hond, half leeuw. Hij wordt gespeeld door twee mannen in één kostuum. Tijdens de dans neemt de Barong het op tegen de slechte Rangda. Deze heksachtige figuur belichaamt het kwaad.

Tijdens de dans behekst de Rangda de soldaten aan de kant van de Barong. Door de betovering proberen zij zichzelf met hun dolk te doden. De soldaten rollen over de grond en hun messen zwaaien alle kanten op. De Barong verbreekt de betovering echter voordat ze zichzelf dood kunnen steken.  Volgens de Balinese traditie wint het goede altijd van het kwade. Het uitvoeren van de dans is overigens niet zonder gevaar. De soldaten dansen vaak volledig in trance met hun messen. Het komt wel eens voor dat er gewonden vallen.

Ga je binnenkort naar Indonesië en wil je goed voorbereid op reis? Doe dan mee aan onze prijsvraag! Wij belonen het genie dat het juiste antwoord weet te geven met de ultieme reisbijbel voor Indonesië: de Lonely Planet.

Pak je encyclopedie erbij, reis af naar Indonesië, gebruik een hulplijn of doorzoek gewoon Indonesië.nl om te winnen... succes!

Meedoen aan deze prijsvraag? Kijk snel op onze site!

Elk jaar in juni en juli wordt het Bali kunstfestival gehouden. Artiesten komen uit alle hoeken van het eiland naar Denpasar om hun kunsten te etaleren. De deelnemers trekken een maand lang alles uit de kast om er een geweldig festival van te maken. De meeste optredens zijn van dans- of muziekgroepen. Maar ook schilders, houtsnijders en zelfs koks beklimmen het podium.

De uitvoerende kunstenaars worden maanden vóór het begin van het festival in de dorpen op Bali gerekruteerd. Deze dorpelingen zien het als een grote eer om worden uitgekozen hun talent aan een groot publiek te showen. Tijdens het festival leveren ze dan ook een pittige strijd om te zorgen dat hun optreden het beste is.
 
Zelfs na een maand, op de laatste dag van het festival, is de stroom getalenteerde deelnemers nog niet opgedroogd. Op Bali is kunst zo’n groot onderdeel van het dagelijks leven dat in elke inwoner een groot kunstenaar schuilt!

Heb jij de zon zien opkomen boven de Borobudur? Heb je geknuffeld met orang-oetangs op Kalimantan of gesurft op Bali?Heb je in Indonesië gewerkt, gestudeerd of gewoon een prachtige reis gemaakt en vind je het leuk om jouw avonturen te delen met andere Azië-liefhebbers?
 
Mail jouw reisverhaal dan naar Indonesie.nl. Wij zijn altijd benieuwd naar jouw ervaringen en zetten ze graag op onze site. Wordt je verhaal geplaatst, dan storten wij een beloning van 5 euro op je rekening (max. 700 woorden, tekstbestand, digitale foto's)

Misja Bonke woont en werkt al sinds juni 2005 in Indonesië. De eerste 2,5 jaar van zijn verblijf in Indonesie werkte hij als vrijwilliger met VSO Indonesië. Sinds september 2007 is Misja werkzaam bij een kledingfabriek in Bogor. In zijn columns geeft hij ons een kijkje in zijn leven daar.

"Om Nyepi echt mee te maken moet je op Bali zijn. Dit is het centrum van hindoeïsme in Indonesië en daarnaast is het een vakantiebestemming voor de hele wereld, inclusief de mensen die in de rest van Indonesië wonen. Normaal gesproken zijn op een vrije dag alle vluchten van Jakarta naar Bali volgeboekt met mensen die het fileleed van Jakarta willen ontvluchten en willen verruilen voor zon, zee en strand van Bali. Behalve tijdens Nyepi..."

Lees hier Misja's eerste column: Gelukkig nieuwjaar!