Nieuwsbrief editie 23 : Aapies kijken

Waarom heet de neusaap ook wel Nederlandse aap? Waar ga je heen om de orang oetan in zijn natuurlijke omgeving te zien? Hoe kunnen zoveel apen met uitsterven worden bedreigd?

Geen broodje aap verhalen, maar leuke feiten over apen in deze nieuwsbrief van Indonesie.nl.

De bekendste aap van Indonesië is zonder twijfel de orang oetan. Letterlijk vertaald: bosmens. Er zijn twee soorten, de Borneose en de Sumatraanse orang oetan. Uit onderzoek bleken de twee zoveel van elkaar te verschillen dat er een onderscheid is gemaakt.
 
De kleinere Sumatraanse heeft een lichter gekleurde vacht. Hij leeft ook meer in de bomen uit angst voor de Sumatraanse tijger. In het Tanjung Puting National Park op Kalimantan kun je de Borneose orang oetan in het wild zien.

De kleine versie van de mensaap is de gibbon. Hij heeft geen staart, maar zijn ellenlange armen compenseren daarvoor. Aan zijn armen slingert hij moeiteloos door de bomen.

Deze apen zijn monogaam. Het mannetje en vrouwtje blijven hun hele leven bij elkaar. Zelfs de kinderen blijven tot hun achtste of negende jaar bij hun ouders.

De grootste gibbonsoort, de siamang, woont op Sumatra. Daarnaast zijn er in Indonesië ook wit- en zwarthandgibbons te vinden.

Naast de mensapen en de gibbons komen er nog veel andere opmerkelijke soorten in de archipel voor. De Javaanse langoer heeft feloranje baby’s. De Java-aap komt, in tegenstelling tot zijn naam, niet alleen op Java, maar in heel Indonesië voor.

De neusaap heeft met zijn opvallend lange neus een grappig uiterlijk. En de kuifmakaak heeft een grote kuif op zijn hoofd, die overeind gaat staan als hij boos is.

Tenslotte woont het spookdiertje in Indonesië. Deze halfaap heeft erg grote ogen, die elk apart al meer wegen dan zijn hersens. Verder kan hij zijn kop 180 graden draaien en jaagt hij ’s nachts op insecten.

Indonesië is ’s werelds grootste archipel en telt meer dan 245 miljoen inwoners. De hoofdstad, Jakarta, is een krioelende metropool.

De Nederlanders kregen in de 19e eeuw koloniale zeggenschap over het grootste deel van het land.  Hoewel die zeggenschap inmiddels tot de verleden tijd behoort is er nog steeds een heel sterke historische band. Mede daardoor, maar vooral ook omdat het land ongekend veel schoonheid te bieden heeft, is het een bijzondere vakantiebestemming.

Wilt u niet alleen op bezoek, maar ook een poging wagen om het land te leren kennen, dan biedt Cultuur Bewust! Indonesië de sleutel.

Wil je dit boek winnen? Doe dan mee aan onze prijsvraag!

Hoewel apen er lief uitzien, kunnen ze ook heel brutaal zijn. Op veel toeristische plekken in Indonesië beroven de apen de toeristen van hun spullen.

Het heilige apenbos in Ubud is het domein van langstaart makaken. Heilig of niet, de apen geloven niet. Ze bestelen de toeristen. Fotocamera’s, zonnebrillen, eten en zelfs oorbellen. Als je even niet op let, is het weg.

De makaken rennen hard met het fototoestel weg, met de verontwaardigde toerist achter hen aan. Maar de aap zit dan natuurlijk al hoog in de boom en peutert het toestel langzaam uit elkaar. Probeer je camera dan maar weer te pakken te krijgen. 

In het bos kun je zakjes noten voor de apen kopen. De beesten springen uit alle hoeken af op de traktatie. Je komt nauwelijks meer van ze af: ze hangen aan je armen en trekken aan je haar. In sommige gevallen hebben de apen zelfs losse handjes. Weet dus waar je aan begint.

…apen in uiterste nood boomschors eten? De meeste apen houden vooral van fruit. Dat groeit in Indonesië overal aan de bomen. De slimme orang oetan haalt met stokjes insecten uit nauwe gaatjes in bomen. Als het fruit echter op is, dan knabbelen de apen bij gebrek aan beter aan een stukje boomschors.

…vlooien eigenlijk een verkeerde naam is? Apen hebben bijna nooit vlooien. Bij vlooien zoekt de aap naar huidschilfers, zand of andere dingen tussen de vacht. Vlooien is vooral een sociale activiteit. De vlooiende aap is onderdanig aan de ander. Java-apen vlooien elkaar als verleiding. Het mannetje vlooit het vrouwtje om met haar te paren.

… de mens van de Indonesische aap-mens kan afstammen? Eugene Dubois ontdekte in 1891 een schedel van een tussenvorm tussen aap en mens in Indonesië. De mens zou met de ontdekking kunnen afstammen van deze Java-mens. De mens zou op meerdere plekken op aarde zijn ontstaan en niet alleen in Afrika. Helaas is dit idee wetenschappelijk nooit bewezen.

In de wereld wordt de helft van alle soorten apen en primaten met uitsterven bedreigd. Een groot deel daarvan leeft in Indonesië.

De kuifmakaak, de Javaanse langoer, de orang oetan en de neusaap zijn hun voortbestaan niet zeker. Zo zijn er van de Sumatraanse orang oetan nog maar 6400 over.

De belangrijkste oorzaak is de mens. Hij is verantwoordelijk voor de houtkap, het aanleggen van wegen door natuurgebieden, bosbranden, maar ook voor de jacht. Sommige aapjes worden als baby bij hun moeder weggehaald om vervolgens als huisdier te worden verkocht.

De aanleg van oliepalmplantages is ook een belangrijke reden voor ontbossing. Palmolie wordt in veel alledaagse producten verwerkt, zoals boter, sauzen, zeep of cosmetica. Palmolie wordt ook als biobrandstof gebruikt.

Je kunt als reiziger een deel van deze problemen zelf in de hand houden. Dit lijkt misschien ingewikkeld en moeizaam, maar dat is het helemaal niet. Er zijn namelijk tal van mogelijkheden om op een gemakkelijke manier een steentje bij te dragen. In onze duurzaam reizen sectie lees je er alles over.

De grappige neusaap komt alleen voor op het eiland Borneo. Het Indonesische deel van Borneo heet Kalimantan. Met zijn soms wel vijftien centimeter lange neus, versiert hij de vrouwtjes. Daarmee staat hij zeker niet voor aap. Hoe groter de neus, hoe sneller vrouwtjes voor hem vallen.

Ook rivalen worden door de neus geïmponeerd. Als de groep wordt bedreigd, maakt de neusaap een toeterend geluid. Om het geluid te versterken gaat zijn neus recht naar voren staan.

Ook de rest van hun uiterlijk is opmerkelijk. Neusapen hebben een lange staart en een bolle buik. Die buik is gevuld met bacteriën om de blaadjes te verteren.

De plaatselijke bevolking noemt deze aap orang belanda. Dat betekent mens die op Nederlanders lijkt. Toen de eerste Nederlandse missionarissen in Indonesië aankwamen, vond men dat ze net zo’n lange neus hadden als de neusaap. Daarnaast toonde de dikke buik ook enige gelijkenis.

Bekijk hier een filmpje van de neusaap.

'Iedereen heeft er last van, de een misschien iets meer als de ander, maar in principe heeft iedereen die een lange afstandsvlucht maakt last van een JETLAG. Zeker als die vlucht gepaard gaat met een stevig tijdsverschil. Zo ook Putu, Made en ik…'
 
'Half februari zijn we voor 2 weekjes naar Nederland gevlogen voor een soort mini-vakantie.'

'Nooit gedacht dat het rond maart nog zulk vreselijk weer zou zijn natuurlijk.. Ik bedoel sneeuw is leuk maar 2,5 week achter elkaar?! Nee dan niet meer, ik heb echt medelijden met iedereen die er al vanaf november mee opgescheept zit, geef mij maar Bali!'
 
Lees de column Jetlag van Judith.

Win kaartjes voor de film Under the Sea!

Wil jij je onderdompelen in een kleurige onderwaterwereld, waar witte haaien voorbij schieten, slome zeeschildpadden nieuwsgierig naderen en gigantische pijlstaartroggen over de bodem schuiven? Dat kan vanaf 15 februari in het Omniversum in Den Haag, bij de film Under the Sea. Wij geven kaartjes weg

Lees het verslag van Indonesie.nl en doe mee met de prijsvraag!

Jij bent lid van onze nieuwsbrief en dat brengt mooie voordelen met zich mee. Leden profiteren van aantrekkelijke Indonesië kortingen.

Zo krijg je Jaarabonnement REIZEN Magazine voor 24,95.

Of bijvoorbeeld een gratis introductieles Bahasa Indonesia twv 30 euro, 10% korting bij de Outdoorwinkel of 1 euro korting op het Museum Volkenkunde in Leiden. En zo kunnen we nog wel even doorgaan...

Ga dus snel naar onze voordeelpagina en maak eenvoudig gebruik van de korting!