Nieuwsbrief editie 25 : Typisch Hollands

Wanneer je op reis gaat naar Indonesië, laat je Nederland kilometers achter je. Weg met de klompen, tulpen en molens. Toch hoef je geen heimwee te krijgen. Zo hier en daar vind je nog iets typisch Hollands.

Gebouwen uit lang vervlogen tijden herinneren aan de kolonisten van de V.O.C. Ouderen verstaan vaak nog een woordje Nederlands. En het bier dat je in het plaatselijke café bestelt ziet er wel heel bekend uit…

In deze nieuwsbrief van Indonesie.nl ontdek je hoe Nederlands de archipel nu eigenlijk is.

Nederland beslaat een groot deel van de Indonesische geschiedenisboeken. Na de bezetting van de Verenigde Oost-Indische Compagnie, de V.O.C., zijn de verschillende eilanden lange tijd een kolonie van de Hollanders.

Op 23 juni 1596 bereiken de eerste handelsschepen de haven van Banten in het noordwesten van Java. De V.O.C. wil Indonesische producten naar de Lage Landen verschepen.

In die tijd hebben de Portugezen nog de macht. Nederland gaat de concurrentie aan. Vanaf het midden van de zeventiende eeuw nemen ze daadwerkelijk het monopolie over op verschillende producten, zoals nootmuskaat en kaneel.

Om hun eigen handelsplannen te realiseren en dit monopolie te bereiken, gebruiken onze voorouders veel geweld tegen de Indonesiërs. Lokale boeren mogen alleen nog producten voor de Europese markt verbouwen.

Er ontstaat een voedseltekort onder de inwoners. Binnen- en buitenlandse handelswaar, zoals koffie, suiker, tabak en thee, groeit op hun vruchtbare gronden. Maar het is in handen van de kolonisten.

Het geweld leidt tot politieke dominantie en Indonesië wordt in 1798 een kolonie van Nederland: Nederlands-Indië. Dan neemt de macht van de V.O.C. echter af en in 1799 volgt de val van deze machtige vloot. Indonesië blijft nog drieënhalve eeuw een kolonie.

De fototentoonstelling Enkele reis Holland in het Tropenmuseum laat de geschiedenis van Molukkers en Indische Nederlanders zien die na de dekolonisatie kiezen voor een nieuw leven in Nederland. Achter de foto’s schuilen bijzondere verhalen, waarnaar het Tropenmuseum nog steeds op zoek is.

Op het eerste oog zie je een gewone foto van een Indisch gezin aan de keukentafel. Maar als je iets langer de tijd neemt, valt het op dat iedereen een broodje met hagelslag en een kopje thee heeft. Het gezin heeft de Nederlandse gebruiken overgenomen.

Lees meer over Enkele reis Holland en doe mee met de prijsvraag.

In Indonesië spreekt men hier en daar nog steeds een woordje Nederlands. Als je door een dorp op Java loopt, moet je niet gek opkijken als een oudere vrouw je verstaat.

Nederlandse kolonisten introduceren hun taal in de zeventiende eeuw. Zij stellen het in als de officiële taal van de archipel en dat bleef het tot 1963.

Toch is er nog wat Hollands blijven hangen, vooral bij ouderen. Zij moesten de taal verplicht op school leren.

Onze moedertaal vind je ook nog terug in oude documenten en wetten. Wettelijke teksten stammen voor een deel van onze wetten af.

Het Bahasa is de officiële taal in Indonesië. Het is duidelijk door het Nederlands beïnvloed. Dat herken je bijvoorbeeld in de woorden polisi (politie), kualitas (kwaliteit), bis (bus) en kopi (koffie).

Op universiteiten kan iedereen die het wil nog steeds Nederlands leren in de Seksi Belanda, sectie Nederlands. Vooral studenten geschiedenis en rechten, hebben de taal nodig om oude of juridische documenten te lezen.

…Nederlanders koffie introduceerden in Indonesië? Zij brengen de koffieplant in de zeventiende eeuw naar Java, waar het goed blijkt te groeien. Koffie is een van oorsprong Oost-Afrikaans product.

… er een verschil is tussen de Indische en de Indonesische keuken? De Indische keuken bestaat uit Indonesische gerechten die aangepast zijn aan de Westerse smaakpapillen. Tijdens de kolonialisatie was het eten voor veel Nederlanders te kruidig. De sambal werd van de menukaart geschrapt en er ontstonden nieuwe gerechten als nasi goreng en de welbekende rijsttafel.

…je in Indonesië nog veel Nederlandse fietsen ziet? De tweewielers stammen nog uit de tijd van de Nederlandse bezetting. De Indonesiërs zijn er vaak erg trots op. Elke dag wassen en poetsen is niet ongewoon.

Indonesië heeft een biertje dat erg aan Nederland doet denken: Bir Bintang. Het heeft bijna hetzelfde logo en dezelfde flesvorm als ons merk Heineken.

Het grote verschil is het logo: niet groen met wit, maar rood met wit. De rode ster staat nog wel op het flesje. Bintang betekent dan ook ster.

Nederlandse brouwerijen van Heineken produceren een Indonesische versie. Veel Indonesiërs kunnen het Hollandse bier namelijk niet betalen. Toch lusten zij ook wel een Heineken, dat bekend staat om zijn kwaliteit. Bir Bintang is in het leven geroepen als goed en vooral goedkoop alternatief.

In vergelijking met het Nederlandse bier is de Indonesische versie wat wateriger. Sommigen zullen het een slap brouwsel vinden, anderen vinden het juist verfrissend.

De enige manier om hier achter te komen is door het natuurlijk zelf uit te proberen. PRO (proost)!

De eerste editie van benefietfeest Haute Schoolture vindt 2 juli in de Catwalk in Rotterdam plaats. Tijdens dit speciale muzikale event presenteert Face This haar nieuwe t-shirt collectie. De opbrengsten van Haute Schoolture gaan naar onderwijs in Indonesië.

Wil jij twee kaartjes winnen voor Haute Schoolture? Doe mee met de prijsvraag!

Veel Nederlandse bouwwerken zie je in Jakarta, de hoofdstad van Indonesië. In 1619 dopen de Nederlandse kolonisten de stad om tot Batavia en benoemen haar tot hoofdstad van Nederlands-Indië.

De stad bestaat tegenwoordig uit veel grote glazen torens, hotels en bankgebouwen. Als je goed zoekt, vind je nog restanten van het oude stadscentrum uit de koloniale tijd.

Vooral in de wijk Kota staan veel koloniale restanten. De oude functie als missionarispost of pakhuis hebben zij al lang niet meer. Nu zijn het vooral musea, kantoren of cafés.

Op het Taman Fatahillah plein loop je nog steeds over de oer-Hollandse klinkers. Het stond vroeger bekend als Stadhuisplein.

Het meest Nederlandse deel van Jakarta is bij het kanaal Kali Besar. In de koloniale tijd voeren schepen van de V.O.C. door dit kanaal terug naar Holland.

Indonesie.nl gaf op de Tong Tong Fair twee tickets naar Indonesië. Die wilde natuurlijk iedereen wel winnen. Er is echter maar één winnaar en dat is: Frank Vogels!

Aanvankelijk wilde Frank helemaal niet meedoen, maar dankzij zijn vriendin gaan ze terug naar de archipel. Zij spoorde hem aan toch mee te doen met de actie en uit duizenden deelnemers is zijn formulier getrokken.

Indonesie.nl wenst de twee een heel fijne reis!

'Zelf heb ik er niks mee, met winnen of verliezen. Voor zover ik me kan herinneren heb ik er ook nooit iets mee gehad. Ik ben dan ook nooit ergens echt goed in geweest.'

'Op de tennisbaan was ik maar middelmatig, ook voor de tekenlessen die ik jarenlang volgde had ik niet echt talent en de vele danslessen hebben me geen ritmegevoel kunnen bijbrengen.'

Lees de column: Prestatiedrang!

Indonesië is ’s werelds grootste archipel en telt meer dan 245 miljoen inwoners. De hoofdstad, Jakarta, is een krioelende metropool.

De Nederlanders kregen in de 19e eeuw koloniale zeggenschap over het grootste deel van het land. Hoewel die zeggenschap inmiddels tot de verleden tijd behoort is er nog steeds een heel sterke historische band.

Wilt u niet alleen op bezoek, maar ook een poging wagen om het land te leren kennen, dan biedt Cultuur Bewust! Indonesië de sleutel.

Wil je dit boek winnen? Doe dan mee aan onze prijsvraag!

Jij bent lid van onze nieuwsbrief en dat brengt mooie voordelen met zich mee. Leden profiteren van aantrekkelijke Indonesië kortingen.

Zo krijg je 20% korting bij Omniversum. Of bijvoorbeeld een gratis introductieles Bahasa Indonesia t.w.v. 30 euro, 10% korting bij de Outdoorwinkel of 1 euro korting op het Museum Volkenkunde in Leiden.

Ga naar onze voordeelpagina en maak eenvoudig gebruik van de korting!