Nieuwsbrief editie 9 : Islam in Indonesië

‘Allahu Akbar, Allahu Akbar.’ Vijf keer per dag roept de muezzin de gelovigen op tot het gebed. Het is een tekst die je tijdens een rondreis door Indonesië zeker zult tegenkomen. Met meer dan 200 miljoen moslims is Indonesië het grootste islamitische land ter wereld. Zelfs in de kleinste dorpjes staat een moskee. Toch lijkt de islam in Indonesië niet op de Arabische versie. De vermenging met eeuwenoude regionale, traditionele geloven heeft haar een uniek tintje gegeven. Tijd voor Indonesie.nl om ons te verdiepen in de Indonesische islam.   

Arabische handelaren hebben Indonesië tot het grootste moslimland van de wereld gemaakt. Oorspronkelijk geloofden de Indonesiërs in het animisme, een natuurlijke godsdienst waarin geestenverering een belangrijke rol speelt. In de tweede eeuw kwam daar verandering in. Via India verspreidde het christendom, het hindoeïsme en het boeddhisme zich over het westen van de archipel. Ook een relatief progressieve variant van de soennitische stroming van de Islam vond op deze manier zijn weg.

Perlak in Aceh was in de 13e eeuw de eerste plaats waar de Islam als heersende religie werd aangenomen. Het geloof sprak het arme deel van de bevolking aan en verspreidde zich vanaf Sumatra vreedzaam over de andere eilanden. De islam vermengde zich met oude tradities en religies. Zo speelde de mystieke traditie soefisme een belangrijke rol, een combinatie van religieuze en spirituele invloeden.

De islam van Indonesië verschilt erg van die in andere landen. Zo hebben vrouwen meer rechten en vrijheid. Indonesië is een vrij tolerant land ten opzichte van andere religies. Hoewel negentig procent van de bevolking moslim is, zijn in sommige gebieden andere geloven leidend. Denk bijvoorbeeld aan het hindoeïsme op Bali.

Indonesië heeft een multicultureel tintje, waarbij de gedachte ‘eenheid in diversiteit’ hoog in het vaandel staat. De paar religieuze fanatiekelingen die Indonesië, net als elk land ter wereld telt, hebben niet kunnen verhinderen dat de islam in Indonesië overwegend een tolerante weg heeft gevolgd. De meeste Indonesische moslims nemen het niet zo nauw met de religieuze regeltjes.

Ga je binnenkort naar Indonesië en wil je goed voorbereid op reis? Doe dan mee aan onze prijsvraag! Wij belonen het genie dat het juiste antwoord weet te geven met de ultieme reisbijbel voor Indonesië: de Lonely Planet.

Pak je encyclopedie erbij, reis af naar Indonesië, gebruik een hulplijn of doorzoek gewoon Indonesie.nl om te winnen... succes!

Meedoen aan deze prijsvraag? Kijk snel op onze site!

Naast de islam spelen ook het boeddhisme en het hindoeïsme een belangrijke rol in Indonesië. Op Java kun je de grootste hindoetempel, de grootste moskee en het grootste boeddhistische heiligdom van het land vinden.

Borobudur De Borobudur in Centraal-Java is het grootste boeddhistische heiligdom ter wereld. Het complex heeft een omtrek van vijf kilometer en een stenen oppervlak van 60.000 vierkante kilometer. De Borobudur is over een berg gebouwd in de vorm van een terrasvormige, afgeplatte piramide met negen verdiepingen. De Borobudur is niet alleen het meest verheven symbool van het boeddhisme, maar ook een replica van het universum.

Prambanan In de Prambananvlakte in Centraal-Java ligt het Prambanan tempelcomplex. Met 244 tempels is dit het beste en meest overweldigende voorbeeld van de Hindoe invloeden op Java. De tempels zijn tussen de achtste en tiende eeuw gebouwd. Prambanan is gebouwd op twee plateaus. Boven staan de zes belangrijkste tempels in twee rijen tegenover elkaar. De drie grootste tempels zijn gewijd aan de hindoegoden Shiva, Vishnu en Brahma.

Istiqlal Moskee De nationale moskee van Indonesië staat in Jakarta. Zijn naam Istiqlal betekent in het Arabisch ‘onafhankelijk’. En dat is niet toevallig. Het is gebouwd als aandenken aan de onafhankelijkheid. De bouw duurde zeventien jaar en werd afgerond in 1978. Maar liefst 120.000 mensen kunnen samenkomen in de moskee.

… de Mesjid Raya Moskee op het eiland Penyengat gemaakt zou zijn van ei? De lokale inwoners geloven dat eigeel werd gebruikt voor het pleisterwerk. Wat de gele gloed van de moskee verklaart.

… tijdens de Ramadan maand veel restaurants en warungs in moslimgebieden gesloten zijn? Niet-moslim restaurants zijn wel open, maar houden uit respect meestal wel hun deuren en luiken dicht.
 
… op delen van Lombok het Wektu Tulu geloof wordt aangehangen? Dit geloof is een mix van het hindoeïsme, de islam en het animisme. De gelovigen vasten tijdens de ramadan drie dagen in plaats van een maand en ze eten gewoon varken. 

… het eten van varken een nadrukkelijk onderdeel is van de Balinese cultuur? Dit komt waarschijnlijk doordat het de Balinezen onderscheidt van de islamitische meerderheid in de rest van Indonesië.

Banda Aceh op Sumatra is een van de meest religieuze steden van Indonesië. De Islam wordt hier nog streng nageleefd en op gebedstijden is er geen mens op straat. Het is dan ook niet vreemd dat hier een van de mooiste moskeen van het land staat: Masjid Raya Baiturrahman.

De moskee staat in het centrum van de stad en is symbolisch voor de cultuur en geschiedenis van Aceh. Het gebouw is een geschenk van de Nederlanders geweest. Aan het begin van de dertigjarige oorlog in Aceh verwoestten zij de oorspronkelijke moskee, waarvan de bouw vlak daarvoor was afgerond. De moskee, die in 1881 aan de Aceh werd geschonken, was een verwoedde poging van de Nederlanders om de opstand van de bevolking te beëindigen.

De architect heeft in het ontwerp de koloniale stijl gecombineerd met Indiase Mogoel invloeden. De omranding van zwart ijzerhout contrasteert met de witte muren van de moskee. Tijdens de twintigste eeuw zijn er verschillende elementen bijgebouwd, onder meer twee minaretten en vier koepels. 

Van binnen is de moskee voorzien van met reliëf gedecoreerde wanden en pilaren, marmeren vloeren en kroonluchters met ornamenten. Buiten gebedsdiensten is de moskee toegankelijk voor bezoekers. Houd er wel rekening mee dat je je aan de traditionele kledingvoorschriften houdt: gesloten nette kleding. Vrouwen moeten bovendien een hoofddoek dragen. 

Jaarlijks stromen Indonesiërs uit de hele archipel naar het kleine stadje Pariaman aan de westkust van Sumatra voor het islamitische festival Tabuik. Dit kleurrijke evenement vindt plaats aan het begin van de heilige maand van Muharram. De ceremonie herdenkt de dood van de kleinzonen van de profeet Mohammed, Hassan en Hussein. De broers verdedigden de islam tijdens de Slag bij Karbala.

De Minangkabau bevolking op West-Sumatra viert deze islamitische feestweek met traditionele dans, zang en muziek. Zogenaamde Tabuik’s, versierde torens van wel twaalf tot vijftien meter hoog, worden in processie door de stad gedragen. Met zonsondergang worden twee speciale Tabuik’s in zee gegooid. Een groot deel van de bevolking duikt de torens achterna, om goede herinneringen aan het jaar op te halen.

Pariaman staat bol activiteiten tijdens Tabuik. Vliegerraces, traditionele toneelvoorstellingen en optochten. Een centrale rol is weggelegd voor de bouraq, een vrouw met het lichaam van een gevleugeld paard. De bevolking gelooft dat deze vrouw vanuit de hemel neerdaalt om de zielen van dode helden op te halen. Beelden van de bouraq worden behangen met goud en andere persoonlijke eigendommen. Aan het einde van het festival eindigen ook de Bouraq’s in zee. 

Shari Nijman reisde tijdens het suikerfeest door Indonesië. Een vreemde gewaarwording: het anders zo chaotische land leek haast uitgestorven. Lees het reisverhaal van de maand: Idul Fitri.

'Terwijl we per taxi de stad naderen, kleur de lucht voor ons groen en blauw en klinkt muziek door de ramen. Aan alle kanten rijden open trucks met daarin gemaskerde mannen die op fluitjes blazen en met vlaggen zwaaien. Het is de voorlaatste dag van Ramadan en dat is duidelijk reden voor een feestje.'  

Heb jij een mooi reisverhaal (max 700 woorden, als tekstbestand, digitale foto's)? Mail het ons! Wordt je verhaal geplaatst, dan storten wij een beloning van 5 euro op je rekening.

Hoe maak je nieuwe vrienden in een ander land? Wat zijn 'vreemde' Indonesische gewoontes? Hoe is het om daar te werken? Eet je stiekem elke dag hutspot? Vind je Indonesie eigenlijk toch te warm? Kortom: hoe is het om als Nederlander in Indonesië te wonen?

Indonesie.nl zoekt columisten die elke maand alles met ons willen delen. Dus verblijf jij voor langere tijd in Indonesië en vind je het leuk om je ervaringen op te schrijven en met ons te delen? Mail je verhaal naar Indonesie.nl en wie weet word jij onze nieuwe columnist!

Afgelopen herfst hebben jullie massaal gereageerd op onze mega prijsvraag. De winnaar kreeg maar liefst vier gratis tickets van Malaysia Airlines naar een droombestemming naar keuze.

De gelukkige is Lisette Grasmeijer. Zij vertrekt binnenkort samen met haar vriend Tim en haar ouders naar Australië.

Namens het team van Indonesie.nl hartelijk gefeliciteerd en een heel fijne reis!