Rondreis of vakantie Sumatra

Het gigantische eiland is de droom van elke avontuurlijke reiziger. Een vakantie naar Sumatra betekent borrelende vulkanen beklimmen, raften door de jungle en duiken in helderblauw water. Orang-oetans komen voortdurend een kijkje nemen en tropische stranden zijn altijd in de buurt. En wat dacht je van de prachtige cultuur van het eiland?

De zes mooiste plekken op Sumatra, van Medan naar Padang

Bijna elke reis over Sumatra start in Medan in het noorden en eindigt in Padang aan de westkust. Onderweg loop je door de jungle, sta je bij zonsopgang op een vulkaan en vaar je over het grootste meer van Zuidoost-Azië.

1. Medan · 1 nacht

Je landt in Medan en het eerste wat je merkt is het geluid: brommers, claxons, en de oproep van de Grote Moskee. Stap in Medan op een fiets- of motortaxi en raas door het chaotische verkeer van de miljoenenstad naar Medan's belangrijkste bezienswaardigheden zoals het Maimoonpaleis, uit 1888. Laat je dan naar Bukit Lawang rijden. Twee tot drie uur, langs plantages met palmolie zover je kijkt.

2. Bukit Lawang · 2 nachten

Bukit Lawang ligt ruim tachtig kilometer ten westen van Medan, de provinciehoofdstad van Noord-Sumatra. In het kleine plaatsje Bukit Lawang vind je een orang-oetan rehabilitatiecentrum. Het centrum ligt aan de grens van het Gunung Leuser National Park waar de bedreigde orang-oetan in het wild leeft. Waar het asfalt ophoudt, begint Bukit Lawang: een straat, een hangbrug, en aan de overkant een muur van groen die het Gunung Leuser National Park is. Hier woont de orang-oetan nog in het wild, en dit is de plek op Sumatra waar je hem het vaakst ziet. Je gaat de jungle in met een gids, een halve dag of langer, en je komt terug met de eerste wilde orang-oetan van je leven op je telefoon. 's Middags ga je naar de rivier: in een binnenband terug naar het dorp, of gewoon met je voeten in het water.

3. Berastagi · 1 nacht

Vanuit Bukit Lawang rijd je 135 kilometer bochtige weg omhoog naar Berastagi, waar het 's avonds koel genoeg is voor een trui. Het dorp ligt tussen twee vulkanen: de Sinabung, die na vierhonderd jaar stilte in 2010 weer begon, en de Sibayak, die je zelf op kunt. Wie de klim wil doen, vertrekt om vier uur 's nachts en staat om zes uur op 2.181 meter boven de wolken; wie liever uitslaapt, ziet dezelfde vulkaan bij daglicht vanaf de Gundaling-heuvel boven het dorp. Allebei eindig je in de warmwaterbronnen aan de voet. 's Avonds eet je op de nachtmarkt, in de rook van de grill. De groente en het fruit op de stapels naast je komen van de hellingen rond het dorp: Berastagi is de groentetuin van Noord-Sumatra.

4. Tobameer en Samosir · 3 nachten

Vanuit Berastagi reis je verder naar Lake Toba. Dit meer, ook wel Danau Toba genoemd, is ruim vijfhonderd meter diep. Een eiland bijna zo groot als Singapore rijst tussen het diepblauwe water omhoog. Een boot brengt je naar Samosir waar je traditionele Toba Batakdorpjes bezoekt. Twee van die dorpjes bezoek je op één ochtend: Tomok, met de graven van de Batak-koningen, en Ambarita, waar zij aan stenen tafels recht spraken. Met de fiets, achterop een brommer, of met een bootje langs de oever als je liever zit. De rest van je drie dagen op Samosir hoef je niets: het plaatsje Tuk Tuk, een uur varen vanaf Parapat, is klein, de hotels staan aan het water en het meer is heerlijk koel om elke middag in te zwemmen. Dit is de plek waar je uitrust van de jungle, en de meeste reizen plannen er niet voor niets drie nachten.

5. Bukittinggi en de Minangkabau · 2 nachten

De volgende stop van deze rondreis over Sumatra is wederom een grote stad, Bukittinggi. Op de plek waar nu Bukittinggi ligt, stond in de negentiende eeuw een Nederlands fort. Fort de Kock werd in 1825 gebouwd en groeide later uit tot de stad van ruim 100.000 inwoners die het nu is. Bukittinggi is een van de populairste bestemmingen op Sumatra. Dit komt onder meer door haar waanzinnige omgeving. In het noorden vind je het Batang Palupuh Nature Reserve. Ten westen van de stad ligt het kratermeer Danau Maninjau en een vier kilometer lange vallei. Achter de steile wanden van de Grand Canyon van Indonesië ligt het dorpje Kota Gadang. De reis vanaf Samosir naar Bukittinggi duurt twee dagen, met een nacht in Padang Sidempuan halverwege. Je rijdt over de Bukit Barisan, de bergketen die over de hele lengte van Sumatra loopt, en bij Bonjol stap je uit om te voet over de evenaar te lopen. Dan ben je in Minangkabau-land, waar de huizen daken hebben als buffelhoorns en de vrouwen erven, niet de mannen.

6. Padang en de kust · 2 nachten, of langer op een eiland

Een kleine twee uur verderop ligt de volgende en alweer laatste stop van deze route over het eiland. Padang is de hoofdstad van de provincie West-Sumatra. De ligging van deze havenstad maakt het een ideale uitvalsbasis voor dag- of weekendtripjes naar de Gunung Kerinci in het Kerinci Seblat National Park, de Lembah Anai-waterval bij Padang Panjang of het badplaatsje Bungus. Maar wie strand en mooie golven wil, gaat de boot op. De eilanden voor de kust van Padang staan bekend om hun golven, waar surfers van over de hele wereld voor komen, en om stranden waar je de enige bent. Cubadak, een paar uur ten zuiden, voor het heerlijke strand; de Mentawai, sinds 2023 met een eigen vliegveld, voor de golven. En verdiep je in de bijzondere cultuur van de bewoners van de Mentawai-eilanden. Ze leefden tot in de negentiende eeuw afgesloten van de rest van Sumatra en dragen nog de tatoeages die hun voorouders droegen; op Siberut slaap je bij een familie in een , het gemeenschapshuis op palen. Je kunt ook in het noorden je reis afsluiten aan het strand; je vliegt van Padang terug naar Medan en neemt de ferry naar Pulau Weh, twintig kilometer boven de punt van Sumatra. Ontdek de diepe ravijnen en levendige koraalriffen van dit prachtige eiland, waar het rif bij Iboih vlak voor de kust begint.

Van Medan tot Padang is 900 kilometer, en de meeste reizen doen het in veertien dagen, met drie nachten op Samosir als het rustpunt in het midden. Of anders gezegd: de eerste vier plekken liggen op een paar uur van elkaar en passen in een week; de laatste twee plaatsen liggen een lange dag reizen over de bergen verderop, en daarvoor heb je dus twee weken nodig.

Alleen Noord-Sumatra, of doorrijden naar het westen?

Het noorden van Sumatra alleen, van Medan tot het Tobameer, doe je in een week: de orang-oetans, een vulkaan bij zonsopgang, drie dagen aan het meer. Het is de reis die de meeste reisorganisaties aanbieden, en hij sluit aan op een vlucht naar Yogyakarta of Bali. Doorrijden naar Bukittinggi en Padang vraagt om een tweede week, waarvan een volle dag in de auto over de bergen, en het levert je de Minangkabau op, de evenaar en de kust van Padang. Voor je eerste keer naar Indonesië raden we aan: het noorden, en Java of Bali erachter. Voor wie Sumatra zelf het doel is: neem de hele route, en dan nog een eiland. Vier weken heb je alleen nodig als je alles zelf regelt en Weh, Nias of de Mentawai wilt meenemen.

Die lange route loopt anders dan de reizen hierboven en begint bovenin het eiland. Voor een ultieme rondreis door Sumatra, moet je de hele tocht van links naar rechts maken. Begin bij Atjeh, de noordelijke provincie van het eiland. Het grote voordeel is dat dit gebied nauwelijks door toeristen wordt bezocht. Wit zand, groen regenwoud, kleurrijke vissen en bijzondere bevolkingsgroepen tekenen deze regio. Ga verder naar Gunung Leuser National Park om orang-oetans te spotten. Wandel langs het Tobameer, het grootste zoetwatermeer van Zuidoost-Azië.

Sumatra combineren met Java en Bali

In bijna alle combinatiereizen is Sumatra het eiland waar je begint, niet waar je eindigt. Je landt in Medan, reist in een week langs de jungle en het Tobameer, en vliegt dan naar Yogyakarta op Java. Daar verandert het tempo: je staat bij zonsopgang op de Borobudur, rijdt met de trein door rijstvelden naar het oosten en kijkt bij de Bromo in een krater die nog rookt. Je sluit af op de ontspannen stranden van Bali. Zo doen de meeste reizen het, in drie tot vier weken.

Beste reistijd Sumatra: mei tot september

Sumatra heeft een tropisch klimaat en vanwege de ligging rond de evenaar kent het eiland het hele jaar door stabiele temperaturen. De beste periode om op vakantie naar Sumatra te gaan is tussen mei en juli. In deze maanden valt de minste regen. Houd er wel rekening mee dat de kans op een bui altijd aanwezig is. Sumatra is een van de natste eilanden van Indonesië.

Reisorganisaties rekken dat op tot september: mei tot en met september is het droge seizoen, en in de jungle zie je dan het meest. Van november tot maart is het regenseizoen. Reizen kan dan nog steeds, en het is stiller en goedkoper.

Hoe reis je naar, en op, Sumatra?

De meest gebruikelijke manier om naar Sumatra te reizen is om via Kuala Lumpur, Singapore of Jakarta te vliegen naar Medan of Padang. Deze steden dienen als toegangspoorten tot verschillende delen van het eiland. Daarnaast zijn er veerbootdiensten beschikbaar vanaf Maleisië en vanaf Singapore naar Batam, een eiland nabij Sumatra. Om alle belangrijkste highlights van Sumatra te zien, reis je van noord naar zuid over het eiland met een auto met chauffeur, bussen of minibussen. Een chauffeur is geen luxe want de wegen zijn smal en de afstanden groot. Let op als je de bus neemt, want de bus rijdt 's nachts met de airco op vriezen. Reken op een halve dag van Medan naar Bukit Lawang, een dag naar het Tobameer, twee dagen naar Bukittinggi. Van Padang vlieg je in een uur terug naar Medan of door naar Jakarta. Tip: wil je toch zelf met de auto over Sumatra reizen, volg dan de Trans-Sumatran Highway die 2500 kilometer overbrugt van noord naar zuid.

Wat kost een rondreis Sumatra?

Een rondreis over Sumatra begint rond €1.600 per persoon, exclusief ticket. Reken op 17 tot 28 dagen; de langere reizen combineren Sumatra met Java en Bali en zijn duurder. In die prijs zitten de hotels, de auto met chauffeur, de gids in de jungle en de binnenlandse vluchten en boten. Wat je zelf betaalt: de vlucht vanuit Nederland, de meeste maaltijden, en een extra trekking als je langer de jungle in wilt. Aan eten ben je weinig kwijt: een maaltijd bij een warung langs de weg kost twee tot vijf euro, in een restaurant voor toeristen het dubbele, en op de nachtmarkt eet je soms voor een of twee euro. Het verschil tussen de goedkoopste en de duurste reis zit in de dagen, in of Padang erbij zit, en in waar je slaapt: een cottage aan de Bohorok of een hotel aan het meer met zwembad.