Lombok

De zeven mooiste plekken voor je rondreis over Lombok, van Senggigi tot de zuidelijke Gili's

Je landt op het vliegveld bij Praya, in het zuiden van het eiland, en bijna iedereen begint aan de westkust bij Senggigi. Van daar rijd je met de klok mee, eerst naar de Gili's en het noorden, dan langs de oostkust naar het midden en de stranden in het zuiden. Heb je ruim een week, dan houd je het bij Senggigi, de Gili-eilanden en Kuta; meer tips voor de rest van het eiland, van de watervallen tot de weefdorpen, staan in 6 must-do's tijdens je rondreis over Lombok.

1. Senggigi · 3 nachten: de westkust, met de zon die achter Bali zakt

Bij Senggigi slingert de kustweg van baai naar baai, met tussen elk strand een beboste heuvel die tot in zee loopt, en vanaf elke bocht kijk je over de zeestraat naar Bali. Dit is de bekendste badplaats van het eiland en een uitstekend beginpunt voor een rondreis. Je bent er in anderhalf uur vanaf het vliegveld. Aan het eind van de middag trekken de vissers hun houten boten op het zand, en dan zakt de zon achter de Agung, de vulkaan op Bali aan de overkant. Op een rots in zee staat de Pura Batu Bolong, een hindoetempel van de Balinezen die in dit deel van het eiland wonen.

In Mataram, de hoofdstad, twintig minuten landinwaarts, is een halve dag genoeg voor de tempels van de Balinezen en de moskee van de Sasak. De tempel Meru in de stad is het grootste hindoeïstische heiligdom van het eiland. Ertegenover ligt het waterpaleis Mayura uit de achttiende eeuw, met een paviljoen midden in een vijver, uit de tijd dat Balinese vorsten over Lombok heersten. Nieuw is de moskee van het Islamic Center, met haar minaret hoog boven de daken. Aan de oostrand bidden in de Pura Lingsar hindoes en Sasak-moslims op hetzelfde terrein, en bij het waterpaleis Narmada ligt een vijver in de vorm van het kratermeer van de Rinjani.

2. De Gili-eilanden · 3 nachten: drie eilandjes zonder auto's

Je vaart vanuit de haven van Bangsal, nog geen uur rijden ten noorden van Senggigi, in een lokale boot naar de Gili-eilanden. Je kijkt meters diep het heldere water in en de drie eilandjes zie je al liggen. Naarmate je dichterbij komt, wordt het water helderder en helderder. En dan stap je zo het witte zand op. De drie eilandjes liggen naast elkaar en hebben hun eigen karakter. Gili Trawangan is het grootste, met de meeste hotels, de duikscholen en 's avonds muziek op het strand. Gili Meno, in het midden, is het kleinste en het stilste, met een zoutmeer landinwaarts en zand waar je 's ochtends alleen loopt. Gili Air ligt het dichtst bij Lombok, en tussen de hotels wonen nog de vissers van het eiland. Auto's zijn er niet; een cidomo, een paardenkar, brengt je bagage van de steiger naar het hotel. Op alle drie snorkel je vanaf het strand over een rif waar zeeschildpadden onder je door zwemmen. Wat je verder doet, staat in 5 must-do's op de Gili-eilanden.

3. Senaru en de Rinjani · 2 nachten: watervallen aan de voet van de vulkaan

Een van de hoogtepunten van een vakantie naar Lombok is de beklimming van de vulkaan Rinjani met haar adembenemende kratermeer en heetwaterbronnen. Senaru is het dorp op de noordflank van de berg waar de weg ophoudt en de paden het nationale park in lopen. De Rinjani is met 3.726 meter de op één na hoogste vulkaan van Indonesië. In de krater ligt het meer Segara Anak, "kind van de zee" in het Sasak. Onder aan de berg liggen twee watervallen waar je ook zonder te klimmen komt. Vanuit Senaru loop je in een kwartier naar de eerste, Sendang Gile, en een halfuur verder naar de tweede, Tiu Kelep, waar het water in een brede sluier over een rotswand valt. Als je klimt, ga je met een gids en dragers twee dagen naar de kraterrand, of drie tot vier dagen tot de top en het meer. Blijf je beneden, dan loop je met een gids uit het dorp door de rijstvelden en bamboebossen naar de Sasak-dorpen op de helling.

4. De oostkust: Labuan Pandan · 2 nachten: onbewoonde eilandjes en roze zand

Vanuit Senaru rijd je in een paar uur langs de noordkust naar Labuan Pandan, een vissersdorp aan de oostkust. Vanaf het strand zie je de eilandjes al liggen waar je de volgende ochtend heen vaart. Een vissersboot brengt je in een halfuur naar Gili Kondo en Gili Bidara, twee onbewoonde eilandjes met een rif eromheen, en naar Gili Kapal, een zandbank die alleen bij eb boven water komt. Je snorkelt er boven koraal waar bijna niemand komt, want de oostkust ligt ver van de hotels aan de west- en zuidkust. Verder naar het zuiden, op het schiereiland bij Tanjung Ringgit, ligt Pink Beach, een baai met zand dat roze kleurt door gemalen rood koraal. De weg erheen is nogal hobbelig, en daardoor heb je het strand vaak voor jezelf.

5. Tetebatu · 2 nachten: de andere kant van de Rinjani, tussen de sawa's

Tetebatu ligt hoog op de zuidhelling van de Rinjani, tussen rijstterrassen, aan de kant waar bijna niemand klimt. Je ziet de top van de vulkaan in de wolken liggen. Vanaf de oostkust ben je er in een paar uur. In de regentijd staan de terrassen vol rijst en in de droge maanden vol tabak. Je loopt een ochtend van dorp naar dorp over de dijkjes, langs vrouwen die manden vlechten van bamboe, naar de waterval Jeruk Manis in het bos. Het is er koeler dan aan de kust, en 's avonds hoor je alleen de krekels en de oproep tot het gebed.

6. Kuta en de zuidkust · 4 nachten: baaien, surf en het dorp Sade

Een plaats die zeker een bezoek waard is tijdens een vakantie in Lombok is Kuta. Tientallen baaitjes met wit zand, helderblauw water, bananenbomen en tabakvelden tekenen deze badplaats. Kuta is het thuis van vissers en zeewierboeren, en van surfers die elk jaar terugkomen vanwege de goede golven. In tegenstelling tot haar Balinese tegenhanger, voelt het Kuta van Lombok nog echt als een vissersdorpje, waar je de stranden soms helemaal voor jezelf hebt.

Je rijdt vanuit Kuta in een halfuur van baai naar baai. Tanjung Aan is een baai in de vorm van een hoefijzer met twee stranden van wit zand en ondiep, turquoise water. Vanaf de heuvel aan het eind van de baai kijk je er overheen. Op het strand van Selong Belanak vind je de surfscholen, want de golven zijn er lang en breken op het zand en niet op het rif, precies goed voor beginners. Bij Mawun zwem je in een baai tussen twee heuvels. Een paar kilometer landinwaarts ligt Sade, het bekendste dorp van de Sasak, dat je in een uur doorloopt. Het vliegveld ligt een halfuur verderop, dus je kunt hier ook aankomen of vertrekken. Welke stranden wij het mooist vinden, staat in Top 5 stranden op Lombok.

7. De zuidelijke Gili's: Asahan en Gede · 2 nachten: stil water in het zuidwesten

De zuidelijke Gili's bij Sekotong, in de zuidwesthoek van Lombok, zijn zo stil en leeg als de bekende drie Gili's twintig jaar geleden waren. Je bent er in twee uur rijden vanuit Kuta en een halfuur varen vanuit de haven van Tawun. Gili Asahan en Gili Gede zijn de twee eilandjes met een paar hotels aan het strand. Het water tussen de eilanden is zo kalm dat je er heel goed kunt kajakken en snorkelen. Op Gili Gede loop je of fiets je over het pad dat het eiland rond gaat. De eilanden liggen in de luwte van het schiereiland; aan de open oceaankant, op de punt, rolt bij Desert Point een lange linkse golf binnen, een van de bekendste van Indonesië. Deze break is alleen geschikt voor surfers met ervaring. Hoe stil het op Gili Asahan is, lees je in Dit paradijselijke eilandje voor de kust van Lombok heb je praktisch voor jezelf.

Noordelijke of zuidelijke Gili's?

Twijfel je tussen de drie bekende Gili's voor de noordwestkust (Trawangan, Meno en Air) en de stille eilandjes bij Sekotong in het zuidwesten (Asahan en Gede)? De noordelijke Gili's bereik je rechtstreeks met de snelle boot vanaf Bali, de zuidelijke alleen vanaf Lombok zelf. Bij de noordelijke Gili's kies je uit drie eilanden die van druk naar stil lopen, met duikscholen op elke hoek en eethuizen met de tafels op het zand. De zuidelijke Gili's hebben een handvol hotels en bijna geen andere reizigers. Je komt er voor het snorkelen voor je deur en voor avonden waarop je alleen de boten van de vissers hoort. Als je wilt duiken of uitgaan, kies je het noorden. Als je stilte zoekt en de rest van Lombok al hebt gezien, kies je het zuiden.

De Sasak: moskeeën, weefdorpen en het feest van de zeewormen

Ruim acht van de tien bewoners van Lombok zijn Sasak, een volk met een eigen taal dat de islam aanhangt. Daarom hoor je hier vijf keer per dag de oproep tot het gebed in plaats van de gamelan van Bali. In elk dorp staat een moskee. In het noorden rond het dorp Bayan houden sommige dorpen vast aan de Wetu Telu, een oudere vorm van de islam met gebruiken van vóór de komst van het geloof. De Rinjani is voor de Sasak een heilige berg; bij het kratermeer brengen pelgrims offers. In Sade en Rembitan, bij Kuta, staan de typische Sasak-huizen met muren van leem en bamboe onder een rieten dak. De vrouwen weven hun stoffen op houten getouwen, net als in Sukarara. In Banyumulek vormen de pottenbakkers hun aardewerk met de hand en een houten spaan, zonder draaischijf, zoals hun grootouders deden. Eén keer per jaar, in februari of maart, komen duizenden Sasak voor zonsopgang naar Seger Beach bij Kuta voor Bau Nyale, het vangen van de nyale, zeewormen die dan massaal uit het rif komen. Volgens de legende zijn de wormen het haar van prinses Mandalika, die in zee sprong om een oorlog tussen haar aanbidders te voorkomen. De datum volgt de Sasak-kalender en verschilt per jaar. Meer over het volk lees je in Volken op Lombok en over het verleden in Geschiedenis van Lombok.

Wat eet je op Lombok?

Het gerecht van het eiland is ayam taliwang: een kip, boven houtskool gegrild en bestreken met een saus van chili, knoflook en garnalenpasta. Bij elke maaltijd eet je plecing kangkung, gekookte waterspinazie met een scherpe sambal van tomaat en chili. Lombok is in het Indonesisch ook het woord voor chilipeper, en dat proef je, dus vraag om "tidak pedas" als je het mild wilt. Je eet geen varkensvlees, want Lombok is islamitisch. Eén dag per jaar, op het feest Bau Nyale in februari of maart, eten de Sasak nyale, de zeewormen die dan uit het rif komen, rauw of gebakken. Eet bij voorkeur in de warungs, de eenvoudige eethuizen waar de Sasak zelf eten. Vijf dingen die je als fijnproever moet doen, lees je hier: Vijf keer culinair op Lombok.

Regels, tips en gebruiken op Lombok

Op de Rinjani moet je met een gecertificeerde gids klimmen. Je moet vooraf een vergunning aanvragen bij het nationale park, dat per dag een vast aantal klimmers toelaat. Het park sluit elk jaar van januari tot en met maart, omdat de paden in de regentijd onbegaanbaar zijn en hersteld worden. Buiten het strand en de toeristenplaatsen is het gebruik om je schouders en knieën te bedekken, want Lombok is islamitisch. In een moskee doe je je schoenen uit. Tijdens de ramadan, waarvan de datum elk jaar verschuift, zijn de eethuizen in de dorpen overdag dicht. In Senggigi, Kuta en op de Gili's blijven ze open. Wil je zelf een scooter rijden, dan moet je een internationaal rijbewijs mét motorrijbewijs bij je hebben en een helm dragen; juist op Lombok en Bali gebeuren veel ongelukken met toeristen op een gehuurde scooter. Kraanwater drink je niet, ook niet om je tanden te poetsen. Drugs zijn in Indonesië verboden, met straffen die ver boven de Nederlandse liggen. Het actuele reisadvies staat bij Nederland Wereldwijd.

Weer Lombok

Lombok kent het hele jaar door een warm, plakkerig en tropisch klimaat. De beste periode om op vakantie naar Lombok te gaan is van juni tot en met oktober, in het droogseizoen. De meeste regen valt tussen december en maart.

Lombok heeft twee seizoenen. Van april tot en met oktober is het droog, waait er een koele wind uit het zuiden en is de zee helder, dus dit zijn de maanden voor de Rinjani, het snorkelen aan de oostkust en de stranden in het zuiden. Juli en augustus zijn de drukste maanden. Van november tot en met maart regent het, meestal een paar uur in de middag, dus je kunt het beste in de ochtend naar het strand en de watervallen gaan. Op de Gili's en in Kuta is het ook dan goed toeven; de bergen laat je in de regentijd links liggen. Het noorden rond de Rinjani is het hele jaar groener en natter dan het zuiden rond Kuta, dat in de droge maanden geel kleurt. Meer per maand lees je op klimaat Lombok en het weer op Lombok.

Hoe reis je naar en over Lombok?

Vanuit Nederland vlieg je met een overstap naar Lombok International Airport bij Praya, meestal via Jakarta, Singapore of Kuala Lumpur, of via Denpasar op Bali. Vanaf Bali kom je ook over zee. De snelle boot vaart in anderhalf tot drie uur naar Senggigi, Bangsal of de Gili's. De veerboot doet er vier tot vijf uur over en legt aan in de haven van Lembar.

Je rijdt met de klok mee: van het vliegveld in anderhalf uur naar Senggigi. Van daar is het nog geen uur naar de haven van Bangsal voor de Gili's, en vanaf Bangsal rijd je langs de noordkust naar Senaru. Van Senaru rijd je een paar uur langs de noordoostkust naar Labuan Pandan, van daar in ongeveer twee uur naar Tetebatu, en in een paar uur door het midden naar Kuta. Vanuit Kuta ben je in twee uur bij de haven van Tawun voor de zuidelijke Gili's, en in een halfuur op het vliegveld.

Bijna iedereen reist met een auto met chauffeur, voor de hele reis of alleen op de verhuisdagen. Openbaar vervoer is er wel, bemo's op vaste routes vanuit Mataram en een bus van het vliegveld naar Mataram en Senggigi, maar buiten het westen rijdt er weinig en zonder Indonesisch kom je er niet ver mee. Taxi-apps werken in Mataram en Senggigi; in Kuta en daarbuiten regel je een rit via je hotel, huur je een scooter of neem je een ojek, een motortaxi. Op de Gili's zijn er geen auto's, dus daar loop je, fiets je of neem je de paardenkar. De route die beide eilanden combineert, lees je in Rondreis Bali & Lombok.

Wat kost twee weken Lombok?

Twee weken over Lombok kost ongeveer € 1.000 tot € 1.600 per persoon zonder de vlucht vanuit Nederland, met de hotels, het ontbijt en de ritten van plek naar plek. Het verschil zit in drie dingen: of je de chauffeur de hele reis hebt of alleen op de verhuisdagen, of je slaapt in een familiehotel of een resort aan het strand, en of je de Rinjani beklimt met gids en dragers. Eten kost weinig als je eet waar de Sasak eten. De duurste losse post is de vlucht, en daar staat tegenover dat je op het eiland zelf minder kwijt bent dan op Bali. De vergunning voor het nationale park en de boten naar de eilanden betaal je apart, per persoon.